OCZYSZCZANIE RAN

Małe rany należy oczyścić w celu uniknięcia infekcji. Czynność ta musi być wykonana, mimo że, miejsce urazu będzie naruszone. Aby zmniejszyć krwawienie, opaskę elastyczną należy pozostawić do czasu otrzymania przez poszkodowanego fachowej pomocy medycznej.

Czynności, które należy wykonać, aby oczyścić płytką ranę:

1. Zmyj ranę wodą z mydłem.
2. strumień wody ma być pod ciśnieniem (woda z kranu).
3. Spłukuj zanieczyszczenia zgodnie ze strumieniem wody poza obręb rany.
4. Jeżeli te czynności spowodują powtórne krwawienie, zastosuj ponownie ucisk.
5. Bezpośrednio na ranę nałóż sterylny kompres, a następnie bandaż.
6. Poszukaj pomocy medycznej jeżeli istnieje wysokie ryzyko infekcji (np. kiedy rana jest spowodowana pokąsaniem
przez zwierzęta albo jest to rana kłuta).

Zakażenia ran

Każda rana - duża i mała - może zostać zainfekowana.
Objawy zakażenia:

  • obrzęk i zaczerwienienie wokół rany;- ocieplenie okolicy rany;
  • pulsujący ból miejsca zranienia;
  • wydzielina ropna z rany;
  • gorączka;
  • powiększenie węzłów chłonnych;
  • pojawienie się czerwonych pręg biegnących od rany w kierunku serca.

 

Tężec

Tężec wywołuje bakteria produkująca toksynę po dostaniu się do rany. Pierwsze objawy są niezbyt charakterystyczne, takie jak: niepokój, ból głowy, rozdrażnienie; następnie dołącza szczękościsk i napięcie kolejnych partii mięśni. Już pierwszy napad prężeń może doprowadzić do bezdechu. Nie ma żadnego specyficznego leczenia dla toksyny. Ponieważ istnieje zagrożenie zakażenia tężcem, należy stosować profilaktykę. Większość dorosłych przeszła w dzieciństwie podstawową serię szczepień przeciwko tężcowi. Co 10 lat zalecana jest dawka przypominająca. W przypadku narażenia i braku aktualnych szczepień należy stosować immunoprofilaktykę czynną lub czynno-bierną, a w celu jej zlecenia należy się zwrócić do swojego lekarza rodzinnego do 72 godzin od zdarzenia.

Rany specjalne - amputacje

Jest to bardzo nieszczęśliwy uraz, który wymaga szczególnego zabezpieczenia medycznego.
Postępowanie w przypadku amputacji:

1. Wykonać telefon 112 lub 999.
2. Kontrolować krwawienie.
3. Zabezpieczyć poszkodowanego przed wstrząsem.
4. Amputowaną część zawinąć w suchy sterylny kompres, gazę, umieścić w plastikowym worku lub pojemniku nieprzepuszczającym wody i ochłodzić (np. okładać lodem pojemnik z amputowaną częścią), ale nie zamrażać.

Rany specjalne - rany kłute

Ciała obce, takie jak np. szkło, gwoździe, noże powodują rany kłute.
Postępowanie w przypadku rany kłutej:

1. Odsłonić miejsce, w którym powstał uraz. Odzież w tym miejscu należy tak obciąć (rozciąć), aby dobrze uwidocznić miejsce urazu.
2. Jeżeli uwidocznimy wbity przedmiot, nie należy go ruszać. Każdego rodzaju ruch może spowodować zwiększenie krwawienia oraz dalsze uszkodzenie tkanek.
3. Krwawienie należy kontrolować, pozostawiając ciało obce na miejscu.
4. Ciało obce należy unieruchomić otaczając kompresem, gazą.


Rany, które wymagają fachowej pomocy medycznej

Czasami bardzo trudno ocenić, które rany wymagają natychmiastowej fachowej pomocy.
Wymienione wskazówki ułatwią identyfikację takich ran:

  • rany, z których krwawienie nie zatrzymuje się przez 5 min., pomimo prawidłowego zaopatrzenia;
  • długie i głębokie rany, które wymagają zszycia;
  • jeśli mają ubytki skóry;
  • jeśli mogą upośledzać funkcje organów, np. uszkodzenia powieki, warg;
  • spowodowane pokąsaniem przez zwierzęta;
  • spowodowane dużą siłą;
  • jeśli naruszają nerwy, ścięgna, stawy;
  • jeśli ranie towarzyszy złamanie kości;
  • wszelkie zgniecenia, zmiażdżenia;
  • spowodowane metalowymi przedmiotami;
  • wszelkie rany kłute;
  • rany z wbitymi przedmiotami.


 UWAGA

Szycie
Jeżeli rana wymaga szycia, należy udać się szybko do lekarza, tak aby mogła zostać zaopatrzona w ciągu 6-8 godzin. Zszycie rany przyspiesza gojenie, zmniejsza ryzyko infekcji, zmniejsza bliznę.
Rany, które wymagają szycia, to te:
- których krawędzie mają tendencje do rozchodzenia się,
- których wielkość przekracza 1 cm.
Zabezpieczając taką ranę, należy bezpośrednio na nią położyć sterylny kompres czy gazę. Zamykamy wówczas dostęp dla bakterii, a w rezultacie dla infekcji.

Schładzanie amputowanych części
Amputowane części, które są schładzane powyżej 6 godzin, mają niewielką szansę na przeżycie. Maksymalnym czasem przeżycia dla amputowanej części jest 18 godzin przy optymalnym schładzaniu. Mięśnie pozbawione ukrwienia tracą swoją żywotność w ciągu 4 do 6 godzin

 

Rany, które wymagają pilnego wezwania fachowej pomocy medycznej. Wykonaj telefon 112 lub 999:

  • jeżeli krwawienie nie zmniejsza się po zastosowaniu ucisku przez 15 minut;
  • jeżeli pojawiają się oznaki wstrząsu;
  • jeżeli oddychanie jest trudne z powodu uszkodzenia kręgosłupa szyjnego lub klatki piersiowej;
  • jeżeli są uszkodzenia okolicy brzucha powodujące ostry ból;
  • jeżeli jest uszkodzona gałka oczna;
  • jeżeli jest amputowana jakaś część ciała.

Opatrunki

Kiedy staramy się opanować krwawienie, jako opatrunki możemy stosować bandaż, kompresy, gazę itp.
Opatrunek, który zakładamy poszkodowanemu, umieszczony bezpośrednio na ranie wchłania krew, zapobiega infekcji oraz chroni przed dalszym uszkodzeniem. Opatrunki powinniśmy mieć poukładane według wielkości i materiału, z którego zostały wykonane, aby w trakcie zaopatrywania poszkodowanego działać szybko. Gazą, kompresami (złożonymi w kilka warstw) nakrywamy większe rany, a następnie bandażujemy. Czynności powtarzamy
aż do zatrzymania krwawienia. Bandaż służy do podtrzymywania opatrunku z gazy oraz do lepszego kontrolowania
krwawienia, gdyż możemy go przyciągać z różną siłą. Rozróżniamy bandaże dziane (służą do podtrzymywania opatrunku) oraz elastyczne (służą do wstępnego unieruchomienia, lepszego kontrolowania krwawienia). Kiedy zakładamy bandaż, sprawdzajmy, czy zachowane jest krążenie, gdyż możemy przyciągnąć opatrunek zbyt mocno.

Objawy, które świadczą, że bandaż założony jest zbyt mocno, to:

  • niebiesko-granatowe zabarwienie palców czy paznokci;
  • niebiesko-granatowe zabarwienia na granicy założonego opatrunku;
  • mrowienie albo zanik czucia;
  • oziębienie.

 


ZAPAMIĘTAJ

Powstający strup powoduje unieruchomienie opatrunku. Dlatego, aby ułatwić zmianę opatrunku, należy nasączyć go ciepłą wodą i poczekać. Spowoduje to zmiękczenie strupa i tym samym wymiana opatrunku stanie się łatwiejsza.Poszkodowanemu nie wolno podawać jeść i pić, gdyż to mogłoby nasilić nudności, wymioty i doprowadzić do
zachłyśnięcia. Ponadto podawanie jedzenia czy picia przedłużyłoby czas do zabiegu chirurgicznego, jeżeli wymagane będzie znieczulenie.