Oparzenia termiczne

Przy ocenie oparzenia termicznego posługujemy się stopniami. Stopnie oparzenia warunkują nasze postępowanie. Głębokość oparzenia determinuje jego stopień. Historycznie rozróżniamy pierwszy, drugi i trzeci stopień oparzenia. Rozróżniamy oparzenie powierzchniowe, oparzenie obejmujące część oraz oparzenie całej tkanki skórnej.

  • Pierwszy stopień (powierzchniowe) oparzenie jest wynikiem uszkodzenia powierzchniowej warstwy skóry (epidermy). Charakterystycznym objawem jest zaczerwienienie, lekki obrzęk, nadwrażliwość i ból. Najczęściej spotykanym przykładem oparzenia pierwszego stopnia jest oparzenie słoneczne. Wyleczenie następuje w większości przypadków po upływie tygodnia.
  • Drugi stopień (częściowe) oparzenie obejmuje całą zewnętrzną warstwę skóry i dochodzi do wewnętrznej warstwy. Charakterystycznymi objawami dla tego oparzenia są pęcherze, obrzęk, wysięk płynu oraz ból. Nienaruszone pęcherze są jałowe. Jeżeli pęcherz pęknie, następuje wysięk i zwiększa się ryzyko infekcji. Rozległe oparzenia drugiego stopnia wymagają fachowej pomocy medycznej.
  • Trzeci stopień (pełnościenne) oparzenie jest wynikiem uszkodzenia wszystkich warstw skóry i dochodzi do mięśni. Skóra w tych miejscach jest twarda, woskowata, perłowa albo szara, zwęglona. Poszkodowany nie czuje bólu, ponieważ uszkodzeniu lub zniszczeniu ulegają włókna nerwowe. Wszelki ból, który jest odczuwany, pochodzi z okolic o mniejszym uszkodzeniu. Trzeci stopień oparzenia zawsze wymaga fachowej pomocy medycznej.<

Również wielkość oparzenia ma znaczenie w podejmowaniu decyzji co do losów poszkodowanego. Dlatego należy określić, jaki procent powierzchni ciała został poparzony. Rozmiar oparzenia można określić dłonią. Dłoń poszkodowanego od palców do nadgarstka stanowi 1% powierzchni ciała. Istotne jest to, która część ciała uległa poparzeniu. Oparzenie twarzy, dłoni, stóp, narządów płciowych jest cięższe niż innych części ciała. Postępowanie w przypadku oparzenia jest również uzależnione od wieku poszkodowanego oraz chorób, z powodu których jest leczony. Choroby i starszy wiek powodują, że trzeba z większą uwagą traktować poszkodowanego. o mniejszym uszkodzeniu. Trzeci stopień oparzenia zawsze wymaga fachowej pomocy.

Postępowanie w przypadku oparzenia termicznego

Najważniejsze w przypadku oparzenia termicznego jest zmniejszenie bólu, zapobieganie infekcjom oraz podjęcie decyzji, czy potrzebna będzie fachowa pomoc medyczna. Zdecydowanie największa część małych oparzeń nie wymaga pomocy medycznej. Jeżeli na poszkodowanym pali się odzież, należy ją jak najszybciej zdjąć. Można również zawinąć kocem płonące części (dusząc ogień) albo oblać poszkodowanego wodą.
Fachową pomoc medyczną należy niezwłocznie wezwać, gdy:

  • poszkodowany jest dzieckiem poniżej 5 roku życia lub gdy ma więcej niż 55 lat,
  • u poszkodowanego występują objawy niewydolności oddechowej,
  • oprócz oparzenia są inne obrażenia,
  • oparzenia spowodował prąd elektryczny,
  • występują oparzenia twarzy, dłoni, stóp, narządów płciowych,
  • występuje oparzenie drugiego stopnia obejmujące ponad 20% powierzchni ciała poszkodowanego,
  • występuje oparzenie trzeciego stopnia niezależnie od jego rozległości,
  • podejrzewamy przemoc na dzieciach.

 

Pomoc w przypadku oparzenia pierwszego stopnia

1. Ochładzać miejsce oparzenia zimną wodą dopóki występuje ból (co najmniej 10 minut).
2. Po schłodzeniu na miejsce oparzenia stosuje jałowe opatrunki.
3. Dorosłym można podać ibuprofen, który działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie, dzieciom - paracetamol.

Pomoc w przypadku oparzenia drugiego stopnia

1. Należy usunąć odzież oraz biżuterię z miejsc, które uległy oparzeniu.
2. Ochładzać miejsce oparzenia zimną wodą, dopóki występuje ból (co najmniej 10 minut).
3. Na powierzchnię oparzoną nakładamy suchy, jałowy opatrunek, który zapobiega parowaniu oraz zmniejsza ból.
4. Dorosłym można podać ibuprofen, działający przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Dzieciom - paracetamol.

Pomoc w przypadku oparzenia drugiego stopnia (20% powierzchni ciała) oraz w oparzeniach trzeciego stopnia

1. Kontroluj oddech poszkodowanego.
2. Usuń odzież oraz biżuterię z miejsc, które uległy oparzeniu.
3. Nałóż na powierzchnię oparzoną suchy, jałowy opatrunek.
4. Zapobiegaj powstaniu wstrząsu.
5. Wezwij fachową pomoc medyczną.

Oparzenia termiczne - podsumowanie

Oparzenia pierwszego stopnia (powierzchniowe)

  • Oparzoną powierzchnię schładzaj aż do ustąpienia bólu.
  • Na oparzone miejsce zastosuj jałowy opatrunek.

Oparzenia drugiego stopnia (częściowe)

  • Zdejmij ubranie oraz biżuterię z miejsca poparzonego.
  • Oparzoną powierzchnię schładzaj wodą aż do ustąpienia bólu.
  • Na oparzone miejsce zastosuj jałowy opatrunek.

Oparzenia drugiego stopnia (częściowe) dużej powierzchni oraz trzeciego stopnia

  • Obserwuj oddech poszkodowanego.
  • Zapobiegaj rozwojowi wstrząsu
  • Zdejmij ubranie oraz biżuterię z miejsca poparzonego.
  • Na oparzone miejsce nałóż jałowy opatrunek.

 

UWAGA


Oddychanie powietrzem o temperaturze ok. 150°C może spowodować śmierć w ciągu kilku minut. W czasie pożaru temperatura przy suficie może sięgać nawet powyżej 550°C. Śmierć następuje, kiedy warstwa mięśniowa drzewa oskrzelowego zostaje uszkodzona, wówczas płyn przedostaje się do płuc. Poszkodo wani, którzy oddychali gorącym powietrzem ?toną? we własnej wydzielinie. Oddychanie gorącym powietrzem może powodować również obrzęk w drogach oddechowych. Podob nie jak w przypadku skóry, obrzęk (uszkodzenia) nie pojawia się natychmiast po zainhalowaniu gorącego powietrza, ale narasta w czasie. Ryzyko wystąpienia obrzęku oskrzeli występuje 12 -24 godzin od czasu oparzenia. Poszkodowani, którzy byli narażeni na oddychanie gorącym powietrzem, zawsze potrzebują fachowej pomocy medycznej.
Nie należy schładzać poszkodowanych, u których oparzenie obejmuje więcej niż 20% powierzchni ciała (dzieci 10%), gdyż wówczas schładzanie może być przyczyną hipotermii. Chyba, że trzeba ugasić płomień.Nie należy przebijać pęcherzy. Nienaruszone pęcherze działają jak opatrunek. Na miejsca oparzenia należy nałożyć jałowy opatrunek. Nie należy stosować na oparzone miejsca kremów, masła, smalcu, oliwy, dezodorantów, białka jaja ani innych okładów. Suchy jałowy opatrunek zapobiega infekcjom.