NAGŁE ZACHOROWANIA - podsumowanie

Cukrzyca Jeżeli nie znasz poziomu cukru, traktuj chorego zawsze tak, jakby cukier był niski:
  • podaj cukier,
  • odczekaj 15 min.,
  • jeżeli stan nie poprawił się, zadzwoń pod 112 lub 999 
Omdlenia
  • kontroluj oddychanie,
  • spytaj, co się stało,
  • rozluźnij ubranie,
  • unieś nogi 30-40 cm w górę,
  • jeżeli nie ma poprawy, zadzwoń po pomoc pod nr 112 lub 999
Zawał mięśnia sercowego 
  • dzwoń pod nr 112 lub 999,
  • ułóż chorego w wygodnej pozycji,
  • rozluźnij ubranie,
  • podaj polopirynę/aspirynę,
  • zapytaj o przyjmowane leki,
  • kontroluj oddychanie
Zaburzenia oddychania
  • zapewnij choremu wygodną pozycję,
  • jeżeli jest to atak astmy, podaj dodatkową dawkę dotychczas przyjmowanych leków wziewnych,
  • dzwoń po pomoc medyczną pod nr 112 lub 999 informując, że atak astmy nie ustąpił po podaniu leków wziewnych,
  • jeżeli jest to hiperwentylacja (przyspieszony oddech), uspokajaj poszkodowanego, zaleć wdech przez nos, wydech przez usta, przewietrz pomieszczenie 
Drgawki
  • zapobiegaj urazom,
  • rozluźnij ubranie,
  • ułóż poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej,
  • w razie potrzeby dzwoń pod nr 112 lub 999.
Kobieta ciężarna Jeżeli chora ma krwawienie z dróg rodnych, ból brzucha lub inną dolegliwość:
  • ogrzewaj ją,
  • jeżeli krwawi z dróg rodnych, załóż jałową wkładkę,
  • zachowaj zużyte wkładki dla lekarza w celu określenia ilości utraconej krwi,
  • udaj się po pomoc medyczną.
Udar
  • dzwoń po pomoc medyczną pod nr 112 lub 999,
  • jeżeli chory jest przytomny, ułóż go w wygodnej pozycji,
  • jeżeli nieprzytomny, kontroluj oddech i ułóż w pozycji bocznej ustalonej.

 

Zawał mięśnia sercowego

Jak rozpoznać?  Co robić? 
  • Ucisk w klatce piersiowej, pieczenie, ból.
  • Ból promieniuje do lewej ręki, żuchwy, lewego barku, łopatki.        
  • Zawroty głowy, nudności, wymioty.
  • Przyspieszony, skrócony oddech
1. Podaj choremu dotychczas przyjmowane leki.
2. Dzwoń po pomoc medyczną pod nr 112 lub 999              .
3. Ułóż chorego w wygodnej pozycji.
4. Podaj polopirynę/aspirynę w małej dawce.
5. Kontroluj oddychanie.



Choroba niedokrwienna mięśnia sercowego

Jak rozpoznać?   Co robić?
  • Ból w klatce piersiowej podobny do zawałowego.   
  • Ból trwa rzadko kiedy dłużej niż 10 min.
1. Uspokój chorego.
2. Jeżeli w dotychczasowym leczeniu była zalecana nitrogliceryna, podaj ją.
3. Jeżeli ból trwa dłużej niż 10 min., podejrzewaj zawał mięśnia sercowego i dzwoń po pomoc medyczną pod nr 112 lub 999.  




Udar niedokrwienny mózgu

Jak rozpoznać? Co robić? 
  • Osłabienie kończyn po jednej stronie, opadnięty kącik ust.
  • Zaburzenia widzenia.
  • Zamazana mowa, niemożność wypowiedzenia słów.
  • Zaburzenia równowagi.
1. Dzwoń po pomoc medyczną pod nr 112 lub 999.
2. Jeżeli chory jest przytomny, ułóż go w wygodnej pozycji.
3. Jeżeli chory jest nieprzytomny, ułóż go w pozycji bocznej bezpiecznej i obserwuj oddychanie.   




Omdlenia

Jak rozpoznać?  Co robić? 
  • Reakcja na zaistniałą sytuację.
  • Bladość skóry.
  • Pot.                                                                             
 1. Obserwuj oddychanie.
2. Sprawdź, czy nie ma urazu.
3. Unieś nogi 30-40 cm.
4. Jeżeli brak poprawy, dzwoń po pomoc pod nr 112 lub 999.                                                                                    




Zaburzenia oddychania

Jak rozpoznać?  Co robić?
  • Zbyt wolny oddech.
  • Zbyt szybki i krótki oddech.
  • Niebieskie zabarwienie warg.
  • Świszczący oddech.
  • Przerwy w wypowiadaniu słów potrzebne na zaczerpnięcie powietrza. 
 Reakcja na stres
1. Ułóż chorego w wygodnej pozycji.
2. Dzwoń po pomoc medyczną pod nr 112 lub 999.

Atak astmy
1. Ułóż chorego w wygodnej pozycji.
2. Podaj dodatkową dawkę dotychczas przyjmowanych leków wziewnych.
3. Dzwoń po pomoc medyczną pod nr 112 lub 999 informując o duszności.

Hiperwentylacja
1. Uspokój chorego, zaleć nabieranie powietrza przez nos, wydech przez usta.
2. W przypadku braku poprawy, dzwoń po pomoc medyczną pod nr 112 lub 999.                                         




Drgawki

Jak rozpoznać?  Co robić?
  • Niespodziewany początek.
  • Utrata przytomności.
  • Sztywność ciała i wygięcie łukiem do tyłu.                      
  • Gwałtowne drżenie mięśni.
1. Zapobiegaj urazom.
2. Rozluźnij ubranie.
3. Ułóż chorego w pozycji bocznej.
4. Jeżeli brak poprawy, zadzwoń po pomoc medyczną pod nr 112 lub 999.                                                                                      




Cukrzyca

Jak rozpoznać? Co robić? 
Hipoglikemia (niski poziom cukru we krwi)                  
  • Objawy szybko postępują.
  • Agresja, pobudzenie.
  • Napad głodu.
  • Spocona skóra.
Hiperglikemia (wysoki poziom cukru we krwi)                                                              
  • Objawy narastają powoli.
  • Nieprzyjemny zapach z ust.
  • Wzmożone pragnienie.
  • Częstomocz.
  • Ciepła skóra.
1. Podaj szybko coś słodkiego do wypicia.
2. Odczekaj 10-15 min na wchłonięcie.
3. Jeżeli brak poprawy, dzwoń pod nr 112 lub 999.                                                                        




Kobieta ciężarna

Niepokojące objawy?  Co robić?
  • Krwawienie z dróg rodnych.
  • Obniżenie brzucha.
  • Obrzęk twarzy, kończyn.
  • Silny ból głowy.
  • Omdlenie.
  • Zaburzenia widzenia.
  • Niekontrolowane wymioty.                                                             
Krwawienie z dróg rodnych
1. Zachowaj spokój.
2. Załóż jałową wkładkę, gdyż drogi rodne mogą być otwarte.
3. Wezwij pomoc medyczną, dzwoniąc pod nr 112 lub 999.                                                      

 


Pojęcia kluczowe

  • Astma- skurcz mięśni oskrzelowych utrudniających oddychanie.
  • Choroba niedokrwienna mięśnia sercowego - występuje wówczas, jeżeli mięsień serca nie ma dostarczonej dostatecznej ilości krwi.
  • Hiperglikemia - wysoki poziom cukru we krwi.
  • Hiperwentylacja - oddech szybki i płytki.
  • Hipoglikemia - niski poziom cukru we krwi.
  • Omdlenie - może wystąpić, jeżeli dopływ krwi do mózgu jest upośledzony.
  • Udar - spowodowany jest brakiem przepływu krwi przez pewien obszar mózgu.
  • Zawał mięśnia sercowego - występuje, jeżeli nieprawidłowo funkcjonuje mięsień serca z powodu zmniejszonego lub przerwanego przepływu krwi przez tkankę.