Zdarza się, że ktoś w trakcie połykania, zatyka sobie dużym kęsem drogi oddechowe. Śmiertelna niedrożność dróg oddechowych u małych dzieci i niemowląt jest często spowodowana drażami, klockami, piłeczkami, monetami i drobnymi zabawkami, które dzieci usiłowały połknąć.

Rozpoznanie niedrożności dróg oddechowych

Prawidłowe rozpoznanie niedrożności dróg oddechowych ma decydujące znaczenie przy właściwym udzieleniu pomocy. Bardzo ważne jest, aby nie pomylić tej nagłej sytuacji z omdleniem, atakiem serca, drgawkami lub innymi sytuacjami, które również mogą powodować nagłe zaburzenia oddychania. Ciało obce w drogach oddechowych może spowodować częściową lub całkowitą ich niedrożność. Stan ten charakteryzuje się nagłym początkiem i w większości przypadków ma miejsce w obecności innych osób. Jeżeli nastąpi częściowa niedrożność dróg oddechowych, wymiana powietrza jest zachowana. Poszkodowany jest zdolny do wywołania kaszlu. Kaszel generuje wysokie ciśnienie w drogach oddechowych, co może prowadzić do usunięcia ciała obcego. Należy poszkodowanego zachęcać do kaszlu. Jeżeli nastąpi całkowita niedrożność dróg oddechowych to:

  • oddychanie staje się niemożliwe;
  • kaszel staje się słaby i nieefektywny;
  • poszkodowany nie może mówić;
  • skóra, łożysko paznokci, wargi stają się sine;
  • poszkodowany może łapać się za szyję, ściskać ją; pojawiają się objawy paniki.

Postępowanie w przypadku niedrożności dróg oddechowych u dorosłych:

1. Ważne jest zapytanie przytomnego poszkodowanego: Czy się zadławiłeś??
2. Jeżeli poszkodowany ma objawy częściowej niedrożności dróg oddechowych:

  • zachęcaj go do kaszlu, nie rób nic więcej.

ZAPAMIĘTAJ!

Kiedy poszkodowany nie reaguje:
- Udrożnij drogi oddechowe  przez odgięcie głowy do tyłu i przyciągnięcie żuchwy do szczęki.
- Sprawdź czy oddycha  patrząc, słuchając i czując. 

 

3. Jeżeli poszkodowany ma objawy całkowitej niedrożności dróg oddechowych, ale jest przytomny, zastosuj 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową:

  • stań z boku za poszkodowanym;
  • podłóż dłoń pod mostek poszkodowanego  pochyl go do przodu, aby ciało obce z dróg oddechowych mogło przedostać się do ust, a nie przesuwało w głąb;
  • po każdym uderzeniu sprawdzaj czy ciało obce przypadkiem się nie wydostało; masz usunąć ciało obce, co nie oznacza konieczności wykonania wszystkich 5 prób.

4. Jeżeli drogi oddechowe nadal pozostają niedrożne, zastosuj 5 uciśnięć nadbrzusza:

  • stojąc za poszkodowanym obejmij go ramionami na wysokości nadbrzusza;
  • pochyl go do przodu;
  • zaciśnij dłoń w pięść i umieść ją pomiędzy pępkiem a wyrostkiem mieczykowatym;
  • wolną ręką złap za pięść i silnie pociągnij do wewnątrz i ku górze.

UWAGA!

Jeżeli poszkodowany leży na plecach, ma najczęściej niedrożne drogi oddechowe. Czasami wystarczy udrożnić drogi oddechowe, aby powrócił spontaniczny efektywny oddech.

 

 

5. Jeżeli drogi oddechowe nadal pozostają niedrożne, powtarzaj uderzenia w okolicę międzyłopatkową i uciśnięcia nadbrzusza.
6. Jeżeli poszkodowany straci przytomność:

  • ułóż go bezpiecznie na ziemi;
  • zadzwoń po pomoc medyczną pod nr 112 lub 999;
  • rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową, rozpoczynając od uciśnięć mostka;
  • kontynuuj czynności do przyjazdu pomocy medycznej.

Postępowanie w przypadku ciała obcego w drogach oddechowych u małych dzieci i niemowląt:

1. Jeżeli dziecko kaszle efektywnie, zachęcaj je do kaszlu, żadne dodatkowe działania nie są potrzebne. Jeżeli kaszel stanie się nieefektywny, natychmiast wołaj o pomoc i oceń stan świadomości dziecka.
2. Jeżeli dziecko jest przytomne, ale nie kaszle albo kaszel jest nieefektywny, wykonaj 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową:

  • po każdym uderzeniu sprawdzaj, czy ciało obce się wydostało;
  • masz usunąć ciało obce, co nie oznacza konieczności wykonania wszystkich 5 prób;
  • jeżeli drogi oddechowe nadal pozostają niedrożne, zastosuj 5 uciśnięć mostka.

U niemowląt:

1. Ułóż dziecko głową w dół;
2. Pamiętaj o asekuracji głowy niemowlęcia i prawidłowym trzymaniu;
3. Wykonaj 5 uderzeń nadgarstkiem jednej ręki w okolicę międzyłopatkową;
4. Obróć dziecko na wznak, skierowane głową w dół;
5. Utrzymuj dziecko głową w dół na twoim przedramieniu opartym o udo;
6. Wyznacz miejsce jak do uciśnięć klatki piersiowej;
7. Wykonaj 5 uciśnięć.

Jeżeli przedmiot został usunięty, oceń stan dziecka.
Zawsze istnieje możliwość, że małe elementy pozostały w drogach oddechowych dziecka. Skontaktuj się z lekarzem.



Jeżeli dziecko z niedrożnymi drogami oddechowymi jest nieprzytomne, to:

  • połóż je na twardej powierzchni,
  • wezwij pomoc,
  • otwórz usta dziecka i poszukaj widocznych ciał obcych; jeżeli je widzisz, podejmij jednorazową próbę usunięcia ich;
  • udrożnij drogi oddechowe;
  • wykonaj 5 oddechów ratowniczych;
  • postępuj zgodnie z algorytmem resuscytacji krążeniowo-oddechowej;
  • po każdej serii uciśnięć sprawdzaj, czy w jamie ustnej nie ma ciała obcego;
  • jeżeli dziecko zaczyna odzyskiwać przytomność i wykonywać spontaniczne efektywne oddechy, kontroluj jego stan do czasu przybycia pomocy medycznej.

Jeżeli dziecko z niedrożnymi drogami oddechowymi nie oddycha:

  • wezwij pomoc, dzwoniąc pod nr 112 lub 999;
  • powiedz, aby przyniesiono defibrylator AED;
  • wykonaj pięć oddechów ratunkowych;
  • rozpocznij uciśnięcia klatki piersiowej w tempie 30:2 i kontynuuj do czasu przyniesienia AED lub przybycia pomocy medycznej.

Jeżeli dziecko oddycha:

  • ułóż je w pozycji bocznej bezpiecznej;
  • zbierz wywiad;
  • w zależności od sytuacji wezwij pomoc;
  • kontroluj stan poszkodowanego do czasu przyjazdu pomocy medycznej.