Urazy kości

Złamanie kości oznacza przerwanie jej ciągłości, powstanie w niej szczeliny. Rozróżniamy dwa rodzaje złamań:

  • złamanie zamknięte, gdy zachowana jest ciągłość skóry, natomiast jest uszkodzenie kości,
  • złamanie otwarte, gdy jest widoczna rana , widoczne są odłamki kości, przebijające się przez skórę.

Rozpoznawanie urazów kości

Stwierdzenie, czy kość jest złamana, może być bardzo trudne. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości, opatruj uraz tak, jakby kości były złamane. Jeżeli zauważysz deformację, otwartą ranę z widoczną kością, obrzęk, miękkość - myśl o złamaniu, ponieważ są to jego objawy.

  • Deformacja jest objawem złamania. Zawsze porównuj kończynę uszkodzoną z nieuszkodzoną.
  • Otwarta rana z widocznymi odłamkami kości jest objawem złamania.
  • Nadwrażliwość i ból w miejscu urazu są objawami złamania. Poszkodowany zwykle sam wskazuje miejsce bólu, ale ból może się również pojawić dopiero przy ucisku.
  • W miejscu urazu jest zawsze obrzęk.

Pierwsza pomoc w przypadku złamania kości:

1. Odsłoń i obejrzyj uszkodzone miejsce:

  • zwracaj uwagę na deformację, otwarte rany, nadwrażliwość, obrzęk,
  • dotykając zbadaj miejsce urazu (deformacji), delikatnie poruszaj,
  • poszkodowanemu zadaj pytanie o ból, porównaj uszkodzoną kończynę z nieuszkodzoną.

2. Unieruchom uszkodzone części, staraj się, aby nie uległy przemieszczeniu:

  • zachowaj ostrożność,
  • możesz unieruchomić uszkodzoną kończynę swoimi dłońmi, do czasu przybycia wezwanej pomocy medycznej,
  • jeżeli przyjazd pomocy medycznej będzie opóźniony, lub jeżeli sam będziesz wiózł poszkodowanego do punktu pomocy medycznej, miejsce urazu unieruchom szyną.

3. Jeżeli złamanie jest otwarte, nie należy przyciskać wystających fragmentów kości. Nałożyć jałową gazę na ranę i odłamki kości. Następnie przybandażować ją, nie uciskając. Bandaż spowoduje unieruchomienie kości.

4. Przyłożenie lodu, opatrunku schładzającego spowoduje zmniejszenie obrzęku i bólu.
5. Dzwoń po pomoc medyczną pod nr 112 lub 999 zawsze, jeżeli jest otwarte złamanie lub gdy uszkodzone są duże kości oraz kiedy transport w celu uzyskania medycznej pomocy jest trudny albo pogorszyłby stan poszkodowanego.

Unieruchomienie

Unieruchomienie i pomoc poszkodowanemu ma na celu:

  • zmniejszenie bólu,
  • zapobieganie dalszemu krwawieniu, uszkodzeniu mięśni i nerwów,
  • zapobieganie, aby zamknięte złamanie nie stało się złamaniem otwartym,
  • zmniejszenie krwawienia i obrzęku.

Typy unieruchomień

Unieruchomienie ma zapobiegać przemieszczeniu kości. Opatrunek unieruchamiający wykonujemy z gotowych służących do tego celu materiałów (np. z szyny Kramera czy z szyny Sam splint). Można go również zaimprowizować, używając np. deseczki, zwiniętych w rulon gazet itp. Brak profesjonalnego sprzętu nie może powodować zaniechania unieruchomienia!
Unieruchomienie powinno być dopasowane do uszkodzonej kończyny. Długość unieruchomienia musi sięgać stawu powyżej i poniżej. Unieruchomienie poduszką, czy złożonym kocem, możemy zastosować przy złamanym stawie, do którego trudno jest dopasować sztywny materiał. Unieruchomienie anatomiczne, to połączenie uszkodzonej części ze zdrową, np. 2 palców.


Wskazówki do unieruchomienia

Podczas wykonywania unieruchomienia ważna jest kolejność czynności:

1. Jeżeli jest rana, nałóż na nią jałową gazę i lekko przybandażuj przed zastosowaniem unieruchomienia.
2. Unieruchomienie stosuj tylko wtedy, jeżeli nie spowoduje ono większego bólu u poszkodowanego.
3. Unieruchomienie uszkodzonego miejsca wykonaj tak, aby nie zmieniać pozycji w stosunku do zastanej.
4. Unieruchomienie zakładaj tak, aby zawsze obejmowało staw powyżej i poniżej uszkodzenia.
5. Po unieruchomieniu unieś urażoną kończynę w górę.
6. Zastosuj okład z lodu lub schładzający opatrunek.

Unieruchomienie przedramienia kończyny górnej z wykorzystaniem możliwości anatomicznych:

1. Weź chustę trójkątną, aby zrobić unieruchomienie przez podparcie przedramienia.
2. Zwiąż końce chusty trójkątnej na szyi i łokciu.
3. Unieruchom przedramię w chuście trójkątnej, przywiązując je bandażem do tułowia.

Unieruchomienie przedramienia kończyny górnej z wykorzystaniem sztywnego przedmiotu:

1. Umieść unieruchomienie sztywne pod urażone przedramię tak, aby pozostało ono w pozycji zastanej. Włóż rolkę bandaża do dłoni poszkodowanego.
2. W celu unieruchomienia całość przybandażuj.
3. Używając chusty trójkątnej, utwórz podparcie dla unieruchomionej kończyny.
4. Zawiąż koniec chusty trójkątnej w celu lepszej ochrony.
5. Całość, unosząc, przymocuj do tułowia bandażem lub chustą trójkątną.

Unieruchomienie przedramienia kończyny górnej z wykorzystaniem przedmiotów miękkich:

1. Włóż uszkodzoną kończynę w złożony owinięty gazą koc (ręcznik, poduszkę).
2. Całość przybandażuj.
3. Używając chusty trójkątnej, utwórz podparcie dla unieruchomionej kończyny.
4. Zawiąż koniec chusty trójkątnej w celu lepszej ochrony.
5. Całość, unosząc, przymocuj do tułowia bandażem lub chustą trójkątną.
Zasady unieruchamiania kończyny dolnej są takie same jak kończyny górnej.

Unieruchomienie stawu skokowego.

Jeżeli poszkodowany musi być dłużej przewożony, można mu unieruchomić staw skokowy związując razem nogi.