Urazy stawów

Skręcenie jest najczęstszym urazem. Jest to uszkodzenie więzadeł i otaczających staw tkanek spowodowane gwałtownym rozciągnięciem lub wykręceniem. Próby poruszania powodują narastający ból. Skręcenie może dotyczyć stawu skokowego, nadgarstka, kolana.
Zwichnięcie jest poważnym i rzadziej spotykanym urazem. Jest to uszkodzenie, w którym dochodzi do chwilowej bądź trwałej utraty kontaktu powierzchni stawowych, przemieszczenia kości w torebce stawowej lub całkowitego wyciągnięcia z niej kości. Zwichnięciu może towarzyszyć uszkodzenie struktur wewnątrz-stawowych oraz naciągnięcie bądź rozerwanie torebki stawowej. Najczęściej uraz obejmuje staw barkowy, skokowy, kolanowy, biodrowy, stawy paliczkowe.

Rozpoznawanie urazów stawów

Objawy skręcenia i zwichnięcia przypominają objawy złamania i są to:

  • ból,
  • obrzęk,
  • nieprawidłowy wygląd w porównaniu z nieuszkodzonym stawem.

Głównym objawem urazu stawu jest jego zniekształcenie. Wygląd jest nieprawidłowy w stosunku do nieuszkodzonego stawu.

Pierwsza pomoc

W urazach stawów postępowanie powinno być następujące:
1. Jeżeli podejrzewasz uraz stawu, zastosuj unieruchomienie, zwłaszcza
2. Poszkodowanego pozostaw w spoczynku.
3. Zastosuj zimny okład.
4. Zastosuj opatrunek z bandaża elastycznego.
5. Unieś kończynę w górę.
6. Wezwij pomoc medyczną, dzwoniąc pod numer 112 lub 999, jeżeli uszkodzone są duże stawy oraz kiedy transport w celu uzyskania pomocy medycznej jest trudny albo pogarszałby stan poszkodowanego.

Spoczynek:

Urazy stawów leczą się szybciej, jeżeli poszkodowany pozostaje w spoczynku. Oznacza to, że nie należy używać uszkodzonej kończyny. Ruch powoduje zwiększenie przepływu krwi przez uszkodzone części, co jest przyczyną zwiększenia obrzęku.

Zimne okłady:

W miejscu urazu należy zastosować okład z lodu lub opatrunek schładzający przez ok. 20- 30 min. Czynność tę należy powtarzać co 2-3 godzin przez pierwsze 24 godziny. Zimno zmniejsza przepływ krwi przez uszkodzone miejsce, co powoduje zmniejszenie obrzęku i ograniczenie rozwoju stanu zapalnego, redukcję bólu oraz rozluźnia mięśnie. Aby móc zastosować lód czy opatrunek schładzający, miejsce urazu należy przykryć gazą, dodatkowo pojemnik z lodem owinąć gazą i przyłożyć w miejscu urazu, można go lekko przybandażować bandażem elastycznym.

Ucisk

Ucisk zmniejsza wewnętrzne krwawienie oraz obrzęk. Oprócz okładu z lodu, należy stosować bandaż elastyczny. Opatrunek uciskający z bandaża elastycznego rozpoczynamy zakładać kilka centymetrów poniżej urazu i okrężnymi ruchami bandażujemy w górę, zmieniając ucisk w ten sposób aby mniejszy był poniżej urazu, największy w miejscu urazu i luźno bandażujemy powyżej. Aby uzyskać prawidłowy ucisk, należy bandaż elastyczny rozciągnąć do jego
1/3 maksymalnej długości. Palce należy zostawić niezabandażowane, aby móc obserwować zmiany. Blada skóra, ból, obrzęk są oznakami, że został zastosowany zbyt duży ucisk. Jeżeli zauważysz wymienione oznaki, niezwłocznie rozluźnij opatrunek, poczekaj, aż opisane objawy ustąpią i załóż ponownie opatrunek luźniej. Poszkodowany powinien mieć założony opatrunek elastyczny przez 18 do 24 godzin. Na noc można rozluźnić opaskę elastyczną, ale nie należy jej zdejmować.

Uniesienie:

Uniesienie uszkodzonego miejsca w połączeniu z zimnym okładem i uciskiem powoduje zmniejszony przepływ krwi, a tym samym mniejszy obrzęk. Najlepiej unieść kończynę powyżej poziomu serca w ciągu pierwszych 24 godzin.
Jeżeli podejrzewasz złamanie, nie unoś kończyny, unieruchom ją szyną.

 

ZAPAMIĘTAJ

Nie należy stosować opatrunku schładzającego i lodu jednorazowo dłużej niż przez 30 min., gdyż może nastąpić odmrożenie lub uszkodzenie nerwów. Nie należy też zbyt wcześnie usuwać okładu z lodu (najczęstszy błąd!), gdyż następuje wówczas gwałtowny wzrost przepływu krwi, co skutkuje narastaniem obrzęku i zwiększeniem bólu.